Forma, sepolture e apparati decorativi della Necropoli

Nekropolia w Portus na Isola Sacra

Aktualnie dostępna strefa nekropolii obejmuje grobowce zbudowane między początkiem II a połową III wieku n.e. W kolejnych latach były przebudowywane i ponownie wykorzystywane, o czym świadczą prace realizowane w tym zakresie do IV wieku n.e. W początkowej fazie nekropolię przecinała szeroka, podwyższona, dwupasmowa droga (Via Flavia-Severiana) zabezpieczona chodnikami z bloków tufowych, wzdłuż której znajdowały się nieregularnie rozmieszczone groby w półcylindrycznych murowanych kesonach. Groby komorowe otoczone powstałym w tym samym lub w późniejszym okresie obwiedzeniem, znajdują się z kolei na otwartym terenie z tyłu i tworzą nieregularną i mało spójną zabudowę. Zamulenie, bardziej widoczne w sektorze zachodnim ze względu na bliskość linii brzegowej, w połączeniu z pragnieniem wznoszenia grobowców widocznych od strony drogi, wymogło podniesienie poziomu i nadbudowę nowszych obiektów na najstarszych pochówkach, które stawały się częścią nowej konstrukcji. Przykład takich działań stanowią rozbudowane architektonicznie pomniki rodzinne z bogatą dekoracją wnętrz (malarską, sztukatorską i mozaikową), usytuowane na jednym lub dwóch poziomach, zwieńczone sklepieniem lub tarasowym zadaszeniem. Obok nich znajdują się proste, pojedyncze groby różnych rodzajów: jamowe, „a cappuccina” czyli ze skośnym zadaszeniem pokrytym płytkami, amforowe, a także sarkofagi z terakoty, drewna lub marmuru i półcylindryczne murowane kesony pokryte czerwonym tynkiem, niekiedy z edykułem w części przedniej. Ściany rozdzielają wielorakie motywy figuralne, które zdobią arkosolia, nisze i sufity. Dekoracje zawierają elementy roślinne, sceny mitologiczne, krajobrazowe, myśliwskie i, rzadziej, motywy bezpośrednio nawiązujące do ostatniej podróży oraz do cyklu pór roku. Podłogi mozaikowe, które pierwotnie pełniły funkcję dolnego uszczelnienia grobowców, uległy zniszczeniu jeszcze w czasach starożytnych w związku z nadbudowywaniem nowych pochówków. Są w większości czarno-białe, ozdobione motywami geometrycznymi i kwiatowymi, rzadko polichromowane. Unikalna pod względem ikonograficznym jest czarno-biała mozaika w Grobowcu E25 nazywanym „Grobowcem Żniw”, która przedstawia mit o Admecie i Alkestis oraz sceny związane z uprawą i zbiorami zboża.

Ogólny plan nekropolii ze wskazaniem etapów jej budowy; na szaro zaznaczono okres rządów Trajana i Adriana (wczesna połowa II w. n.e.); na zielono epokę Antoninów (druga połowa II w. n.e.); na czerwono okres Sewerów (przełom II i III w. n.e.)

Rysunek ilustrujący typologię pochówków 
(M. G. Pasi) 

Dekoracja sztukatorska i malarska na sklepieniu w Grobowcu 95

Mozaika w Grobowcu 75

Rysunek rekonstrukcyjny z fasadą Grobowca 78 
(M. G. Pasi)

Emblemat z Grobowca 18

Emblemat nieodnaleziony in situ

Pokrywa sarkofagu przedstawiająca arcykapłana /archigallus/
(Muzeum Ostiense)

Mozaiki z „Grobowca Żniw” nr E25

Sezione Multimediale

Per poter fruire dei contenuti video di questa sezione, è necessario munirsi di un visore multimediale Google Cardboard o simile

Alla scoperta dei Dinosauri

Durata: 03:00 minuti